0

aaa 66 views

خبر / گزارش تصویری / معرفی

“حرم امام حسین”وضعیت حرم ،قبر وضریح +اقدامات “ستادبازسازی” ایران درکربلا

آگوست 10, 2018 در 12:33 ب.ظ توسط

وضعیت حرم امام حسین(قبل وبعد از ورود ستادبازسازی ایران)چگونه بوده؟

بودجه ستادبازسازی ازکجا تأمین می شود؟ستادبازسازی عتبات ایران ازچه سالی کارخودرادرعراق شروع کرد؟

شگفتی های عجیبی که مهندسین«حفّار»ایرانی درحرم مشاهده کردند«آب» چگونه برای مهندسین ایرانی «رام»شدپیداشدم ادوات جنگی روز جنگ درعاشورای ۶۱کربلا

بوی خوشایند ازعمق ۱۱متری قبر-پیکرامام حسین درچندمتری ضریح است؟وزن «گُنبد»امام حسین؟تعدادشهدای کربلا براساس کتیبه؟

فروش خشت حرم امام حسین(ع)جزئیات پیدا شدن بقایای نیزه‌ شکسته‌های روز عاشوراقرمز شدن تربت امام‌حسین(ع) در عاشورا-فروش خشت طلای-قدیمی- گنبد سیدالشهدا(ع)

کربلا-حرم امام حسین

تاریخچه حرم امام حسین

اولین آرامگاه برقبر امام حسین رامختار بن ابوعبید ثقفی در سال ۶۵ قمری  ساخت 

*در روز ۱۳ محرم الحرام سال ۶۱ هجری و سه روز پس از واقعه عاشورا قبیله بنی اسد که در نزدیکی کربلا زندگی می کردند تحت نظارت حضرت سجاد پیکر امام حسین(ع) و اصحابش را به خاک سپردند .

اولین بار

*در سال ۶۵ هجری به دستور حاکم آن زمان عراق مختار ثقفی اولین بنا به صورت یک مسجد آجری برروی مرقد مطهر حضرت امام حسین ساخته شد و همچنین روستایی در آن منطقه بنا گردید که این هسته شکل گیری شهر کربلا شد.

*در سال ۱۷۱ هجری به دستور هارون خلیفه عباسی شهر کربلا از جمله بنای اصلی مرقدحضرت عباس وامام حسین(ع)  تخریب گردید.

*در سال ۱۹۸ هجری مامون عباسی برای نزدیک شدن به طرفدران اهل بیت و کم کردن مشکلات ناشی از قتل برادرش امین اقدام به بازسازی مجدد حرم امام حسین(ع) کرد.

*در سال ۲۳۲ هجری متوکل عباسی که کینه شدیدی نسبت به اهل بیت داشت چهار بار اقدام به تخریب مرقد امام حسین(ع) کرد.

*در سال ۲۴۸ هجری مرقد امام حسین(ع) توسط منتصر عباسی بازسازی و گسترش داده شد وبرای راهنمایی زوار یک ستون بلند در صحن حرم ساخته شد.

*در سال ۲۷۱ هجری حسن علوی پادشاه طبرستان و دیلم کار توسه حرم مطهر حضرت امام حسین(ع) را برعهده گرفته واقدام به ساخت مضجع بزرگ وگسترش حرم کرد و پس از مرگ وی برادرش محمد علوی در سال ۲۸۰ با ساخت ایوان ویک گنبد بزرگ و دو ایوان و دیواری دور حرم وخانه های ساکنین کربلا کار ساخت را به پایان رساند.

*در سال ۳۶۸ هجری عمران بن شاهین از حاکمان جنوب عراق حرم مطهر را بار دیگر بازسازی کرد.

*بین سالهای ۳۶۹ تا ۳۷۲ هجری به دستور عضد الدوله دیلمی کار بازسازی و گسترش و ساخت حرمین امام حسین(ع)و حضرت اباالفضل العباس(ع)آغاز گردید.

*از سال ۷۴۰ تا ۷۹۰ هجری در دوره سلاطین آل جلایر بازسازی وساخت بنای اصلی و کنونی حرمین مطهر امام حسین(ع) و حضرت عباس(ع) انجام شد.

*در سال ۱۹۸۰ میلادی مسیر بین الحرمین و دیوار حرمین مطهر ساخته شد.

درادامه خواهیدخواند

خبرگزاری فارس: جزئیات پیدا شدن بقایای نیزه‌ شکسته‌های روز عاشورا/ قرمز شدن تربت امام‌حسین(ع) در عاشورا/ فروش خشت طلای گنبد سیدالشهدا(ع)

شروع «ستادبازسازی عتبات»درعراق ازچه سالی بود؟۱۳۸۲

۲۸پس از سقوط صدام دیکتاتور ظالم عراق، ستاد بازسازی عتبات عالیات با پشتوانه بزرگ ملت ایران، اقدام به توسعه و بازسازی اماکن متبرکه عراق به خصوص حرم‌های مطهر اهل‌بیت(ع) کرد. این ستاد هم‌اکنون پس از ۱۲ سال به ستدی بزرگ، قوی و شناخته‌شده چه در عراق و چه در جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده است.

از این رو با حسن پلارک، رئیس ستاد بازسازی عتبات عالیات در زمینه اقدامات این ستاد در این مدت ۱۲ سال به گفت‌وگو نشسته‌ایم.

توضیح مدیریت سایت-پیراسته فر:باتوجه به این جمله«۱۲ سال قبل» که می شود۱۳۸۲-مصاحبه آقای پلارک درسال ۱۳۹۴بوده۱۲سال بریم عقب می شود۱۳۸۲

بغداد(پایتخت) در ۲۰ فروردین ۱۳۸۲ (۹ آوریل ۲۰۰۳) اشغال شد که سقوط بغداد مساوی با پایان حاکمیت ۲۴ ساله حکومت صدام حسین بود

بعداز۸ماه مفقودالاثری ۱۳ دسامبر ۲۰۰۳(۲۲آذر۱۳۸۲) صدام حسین دستگیر می‌شود

 ۵ نوامبر ۲۰۰۵(۱۴آبان ۱۳۸۴)صدام حسین -بعدازمحاکمه-به اعدام  محکوم می‌شود

وسرانجام بعداز۴سال تحمل زندان در ۹ دی ۱۳۸۵ (۳۰ دسامبر ۲۰۰۶)صدام حسین اعدام می شود/پایان توضیحات

 فارس: لطفا بفرمایید فعالیت بازسازی عتبات عالیات توسط ستاد از چه سالی و چگونه آغاز شد؟

پلارک: در سال ۸۰ که آمریکایی‌ها برای حذف صدام به عراق حمله کردند که البته هدف جمهوری اسلامی ایران هم حذف صدام بود، ما از موقعیت استفاده کردیم و با پتانسیلی که در اختیار داشتیم وارد عرصه عراق شدیم و امر بازسازی عتبات را آغاز کردیم.

پس از چند ماه بعد از حذف صدام، نیروهای مردمی عراق، سپاه بدر، مجلس اعلای اسلامی، قوات سیدالشهدا و حزب‌الدعوه اسلامی که پایگاهشان در ایران بود، عرصه را به دست گرفتند.

از سویی یکی از اولویت‌های مردم ایران، زیارت عتبات عالیات بود. بسیاری از اجداد ما در آرزوی زیارت قبر سیدالشهدا از دنیا رفتند و این آرزو در دلشان ماند. ما هم آرزویمان تا ۴۵ سالگی زیارت عتبات مقدسه بود.

همچنین در ۸ سال دفاع مقدس، یکی از اهداف رزمنده‌ها به جز دفاع از میهن، آزادسازی راه کربلا بود و پیشانی‌بندهای «کربلا ما داریم می‌آییم» از این هدف سخن می‌گفتند.

رزمنده‌های قرارگاه رمضان در سال ۶۲، مهر تربت امام حسین(ع) را به جبهه آورده بودند که یگان‌های غرب و جنوب این مهر را برای تبرک دست به دست می‌کردند.

وضعیت «حرم امام حسین» قبل از شروع ستادبازسازی 

خدا به ما این توفیق را دارد که جزو نخستین گروه‌هایی باشیم که بعد از سقوط صدام (۱۳۹۸۰)به کربلا مشرف شویم البته هدف ما کمک‌‌رسانی به مردم فلاکت‌زده عراق بود.

طبیعی بود که نیت داشتیم ابتدا زیارت و سپس به کمک مردم عراق برویم. ما ۱۲ شب رسیدیم به حرم امیرالمؤمنین(ع) و ساعت یک بامداد فردا شب به حرم سیدالشهدا(ع) رفتیم.

در هر ۲ زیارت درهای حرم بسته بود و درها را برای ما باز کردند و زیارت خوبی انجام دادیم. حتی در زیارت سیدالشهدا(ع) توفیق شد و حرم را جارو زدیم.

ما تصورمان این بود که حرم امیرالمؤمنین(ع) که پدر همه ائمه هستند یا حرم سیدالشهداء(ع) که آنقدر در روایات بر زیارت ایشان تأکید شده است، باید بسیار باشکوه‌تر از امام رضا(ع) که امام هشتم هستند، باشد و وقتی آن وضعیت را دیدیم باورمان نمی‌شد.

پساب فاضلاب درکنارحرم امام حسین(ع)

وقتی در حرم امیرالمؤمنین(ع) می‌رفتیم پایین شلوارمان را بالا می‌زدیم تا بالاآمدگی چاه‌های فاضلاب لباس‌هایمان را کثیف نکند یا برای زیارت حرم سیدالشهداء(ع) باید حتماً طهارت می‌کردیم.

 در حرم امام حسین(ع) اثرات گلوله‌ها و تخریب سنگ‌ها مشهود بود. درهای بزرگ حرم را موقع باز و بسته کردن باید ۳ نفر مهار می‌کردند تا از شدت تخریب و پوسیدگی درب واژگون نشود.

همچنین در زمان تبرک وقتی به سنگ‌های حرم دست می‌زدیم آنها پودر می‌شد و می‌ریخت. این صحنه‌ها برای ما خیلی زجرآور بود.

ما تصور نمی‌کردیم که عراقی‌ها بگذارند ما بازسازی را انجام دهیم ولی توکل کردیم و از حرم امیرالمؤمنین(ع) شروع کردیم. وقتی کار را شروع کردیم نه تنها شاهد ممانعت عراقی‌ها نبودیم بلکه آنها از ما استقبال بسیار خوبی کردند.

تخریب سنگ‌فرش‌های حرم امیرالمومنین(ع)؛ نخستین فعالیت بازسازی عتبات

اولین کاری که در عتبات کردیم به جای بازسازی تخریب سنگفرش‌های حرم بود.

در آن زمان سنگ‌فرش‌های ایوان طلای امیرالمؤمنین(ع) بسیار خراب بود. به همراهانم گفتم که شروع کنیم به کندن این سنگ‌ها؛ آنها اعتراض کردند که هنوز سنگ جدید از ایران نیاوردیم، بنده گفتم اول خراب می‌کنیم که بدانند باید اینجا درست شود و بعد از ایران سنگ می‌آوردیم.

بعد از آنکه سنگ‌های حرم را کندیم، تکه‌ای از آن را آوردیم خدمت مقام معظم رهبری، حضرت آقا فرمودند اجازه تولیت را گرفته‌اید؟ و ما که آن سنگ‌ها را بدون اجازه آورده بودیم مجبور شدیم دوباره تمام سنگ‌ها را به همراه سنگ‌های جدید به عراق ببریم.

در نهایت پس از یک ماه توانستیم سنگ‌هایی که از ایران آورده بودیم را جایگزین سنگ‌های قدیمی کنیم و این تغییر مورد استقبال عراقی‌ها قرار گرفت.

ولی درها زمان‌بر بود و تا یک سال ساخت و نصب آنها طول کشید. سرویس‌های بهداشتی را به سرعت تعویض کردیم و سیستم فاضلاب آن را نیز تعمیر کردیم و چند سرویس هم بیرون حرم ساختیم.

رقابت بین کربلایی‌ها و نجفی‌ها، موجب ورود به بازسازی حرم امام حسین(ع) شد

ما از رقابت بین نجفی‌ها و کربلایی‌ها استفاده کردیم و بازسازی حرم امام حسین(ع) و حرم حضرت عباس(ع) را آغاز کردیم. عملکرد آنقدر خوب بود و مردم هم پشتیبانی خوبی کردند که بعد از آن به کاظمین رفتیم.

مدیریت سایت: ظاهراً این رقابت۲سال بطول انجامیده

در ۴ سال اول موفق شدیم حرم‌ها را یک دور کامل بازسازی کنیم سنگفرش رواق‌ها و صحن‌ها، درها، دستگاه برودتی و حرارتی،‌ برق و تأسیسات و ایزوگام پشت‌بام‌ها را عوض و تعمیر کردیم که البته 3 سال بعد در سامرا انفجار رخ داد و حرم دوباره خراب شد.

در گام بعدی به فکر سروسامان دادن سقف‌ها افتادیم بنابراین در طول ۲ سال آهن‌کشی، گچ‌کاری، مقرنس‌کاری و آینه‌کاری کردیم.

گُنبد امام حسین(ع) رابمقدار۷ متر مرتفع کردیم.همچنین ضریح‌های ائمه اطهار(ع) را عوض کردیم

بودجه ستادبازسازی ازکجاتأمین می شود؟

فارس: بودجه ستاد بازسازی عتبات عالیات از کجا می‌رسد؟ آیا ردیف بودجه دارید؟

پلارک: ستاد بازسازی عتبات عالیات از دولت بودجه نمی‌گیرد و ردیف بودجه هم ندارد.

مقام معظم رهبری فرمودند که از دولت بودجه نگیریم ولی اگر جایی نیاز به کمک داشتیم می‌توانیم کمک بگیریم،ایشان توصیه کردند که از کمک‌ها و نذورات مردمی استفاده کنیم.

فروش خشت‌های طلایی گنبد جدید امام‌حسین(ع) به مردم «بعنوان تبرک وتیمن»

ما هر خشت طلای این گنبد را با قیمت ۲ میلیون و ۱۵۰ هزار تومان به مردم می‌فروشیم. به این ترتیب که مردم می‌توانند به دفاتر ستاد بازسازی عتبات عالیات استان خود مراجعه کنند و فیش‌ واریزی خود را به آنها ارائه کنند، پس از یک هفته سند و شماره آن خشت به همراه لوح افتخار برای آن فرد ارسال می‌شود.

بیشترین دریافت کمک برای بازسازی عتبات از طریق اپراتورهای تلفن همراه بود

 ما دنبال این هستیم که شرایط اهدای نذورات مردم را تسهیل کنیم ما بیشترین دریافتی‌هایمان از طریق همان پیامک بوده است.

در سال ۱۳۹۲ حساب کردیم برای اجرای پروژه صحن حضرت زهرا (س) ۲۰۰ میلیارد تومان لازم است. با اپراتورها جلسه گذاشتیم و اعلام کردیم ماهیانه ۱۵ میلیارد تومان نیاز داریم و این مبلغ را بین اپراتورها تقسیم کردیم و نحوه دریافت آن را به عهده خود اپراتورها گذاشتیم. اما باید درباره مقدار کمک‌های مردم اطلاع‌رسانی کنیم تا کاسب کارانه بودن این کار از بین برود.

ما در تمام استان‌ها، شهرستان‌ها و شهرها نمایندگی داریم و پروژه‌ها را به آنها می‌دهیم تا اجرا کنند.

به عنوان مثال استان اصفهان اعلام کرد که ما درهای حرم را می‌سازیم و مبلغ آن را نیز از مردم تهیه می‌کنیم و ما این پروژه را به آنها واگذار کردیم یا استان البرز ضریح حبیب بن مظاهر را ساخت، استان مرکزی ضریح ابراهیم مجاب را ساخت. استان تهران مدعی است که صحن حضرت زهرا(س) را به تنهایی می‌سازد.

ضریح امام حسین(ع) در قم ساخته شد. بوشهری‌ها پنجره‌های خیمه‌گاه را ساختند. در تبریز پنجره‌های خیمه امام حسین(ع) در حال ساخت است.

ارادت اهل سنت به اهل‌بیت و کمک به بازسازی عتبات عالیات

-آیا اهل تسنن برای بازسازی عتبات عالیات کمک می‌کنند؟

پلارک: در سیستان و بلوچستان که استانی سنی‌نشین است فعالیت‌های خوبی صورت گرفته و این استان امسال بیشترین موکب را در اربعین داشت.

در گنبد و کردستان نیز اقدامات خوبی انجام می‌شود و کمک‌های شایانی برای بازسازی عتبات می‌کنند. همچنین اهل سنت برای بازدید از پروژه‌ها به عتبات می‌روند و مشارکت دارند.

خونی شدن تربت اصل امام حسین(ع) در روز عاشورا

– آیا در مدت مدیریت خود در ستاد بازسازی عتبات عالیات کرامت خاصی دیده‌اید یا خیر؟

ما بیشتر از ۸ متر مجاز نبودیم زمین را حفر کنیم

پلارک: در زمان لاغرسازی ستون‌های بقعه شریف سیدالشهداء(ع)، چند واقعه را با چشم خود دیدم که شاید بازگو کردن آنها در ذهن مردم رویکرد کاسبکارانه‌ای پدید بیاورد و برای همین موضوع ما بیشتر از گفتن آن مسائل پرهیز می‌کنیم.

«آب »زمان عملیات گودبرداری «خشکید»

یکی از مشکلاتی که مشاوران پروژه لاغرسازی ستون‌ها داشتند، سطح بالای آب در کربلا بود. از طرفی برای اینکه به ابدان شهدا بی‌احترامی نشود ما بیشتر از ۸ متر مجاز نبودیم زمین را حفر کنیم.

مشاوران پروژه بسیار پیگیر این موضوع بودند که با توجه به سطح بالای آب این عملیات چگونه صورت بگیرد و چه نوع آلیاژی باید به کار گرفته شود تا نشست نکند.

مدارای«آب»بامهندسین حفُار

در همین گیر و دار یکی از بچه‌ها خبر آورد که زمین را حفر کرده‌اند ولی هیچ آبی را مشاهده نکردند. ما در ابتدا باور نکردیم زیرا تا یک ماه پیش که محل نزدیک به ستون را می‌خواستیم سنگ کنیم با پمپ آب را می‌کشیدیم و بعد سنگ می‌کردیم.

تا ۶ ماه که که پروژه لاغرسازی ستون بالای سر در حال انجام بود، ما یک قطره آب ندیدیم تا یک ماه پیش که این پروژه به اتمام رسید، آب دوباره به جای خودش برگشت.

در حین انجام پروژه لاغرسازی ستون ما تربتی را از عمق ۸ متری برداشتیم که در عاشورای امسال به رنگ خون در آمد و ما عیناً مشاهده کردیم. الان نیز اثر آن باقی است ولی بسیار کمرنگ شده است.

کشف بقایای نیزه شکسته‌ها و ادوات جنگی عاشورا

همچنین در حفاری‌های همان پروژه، ما قطعات فلزی اکسید شده دست نخورده را در آوردیم. بعد از آن با تولیت حرم مطهر، مورخین و علما جلسه گذاشتیم و متوجه شدیم دقیقاً صحنه نبرد عاشورا در همان نقطه بود

نیزه شکسته های صحرای کربلای۶۱

رئیس ستادبازسازی عتبات می گوید:

همه بدون شک می‌گفتند که اینها همان نیزه شکسته‌ها و ادوات جنگی آن زمان است.

بخشی از آن را برای کارهای پژوهش آوردیم و بقیه آن را در همان توده در زمین دفن کردیم.

-برخی معتقدند که اگر کربلا با آن حال و هوای قدیمی و با آن سبک سنتی خود باقی می‌ماند بهتر بود ولی الان ساخت و سازها فضای کربلا و عتبات مقدسه را از سبک سنتی به سبک مدرن تغییر داده است.

پلارک: یکی از ملاحظات ما در بازسازی عتبات، حفظ آثار بود و حفظ آثار را در معماری‌ها مدنظر قرار دادیم. شکل کار تغییر نکرده بلکه مواد عوض شده است. آن مواد قدیمی با توجه به حجم زائران دیگر پاسخگو نبود.

سال (۱۳۹۳) ضریح حضرت عباس(ع) به دلیل ازدحام جمعیت شکست.

تا ۱۰ سال پیش کسی که می‌خواست به زیارت سیدالشهداء برود به دلیل خلوتی می‌توانست ساعت‌ها گرد ضریح بچرخد ولی الان در ساعت چند میلیون نفر گرد ضریح هستند. به همین دلیل باید با مواد قوی و جدید بازسازی می‌شد تا مشکلی رخ ندهد.

مترعین-مردم داوطلب-برای کاردرعتبات کجامراجعه کنندبرای اعزام؟

-مردمی که حرفه‌ای خاص بلدند و علاقه‌مند هستند تا در عتبات فعالیت خدماتی انجام دهند، چگونه می‌توانند اعزام شوند؟

پلارک: مردم می‌توانند برای اعزام به عتبات اگر حرفه و فن خاص بلدند به دفاتر ستاد در استان‌ها مراجعه کنند و در نوبت اعزام قرار بگیرند ولی اقلیت‌های مذهبی اگر بیایند در اولویت اعزام قرار می‌گیرند.۵بهمن ۱۳۹۴خبرگزاری فارس/پایان

 پیکر  امام حسین (ع) در عمق ۷ متری سطح زمین است

در عمق ۱۱.۵(یازده ونیم) متری، متوجه بوی بسیار خوشی از آن شدیم

قبرامام حسین در۷متری ضریح

معجزه‌ای که مانع فروریختن گنبد حرم امام حسین(ع) به‌روی زائران شد/ ضدانفجار شدن ستونها توسط ایرانیها / تغییر رنگ خاک حرم در روز عاشورا + تصاویر و فیلم

علی مهاجری با اشاره به جزئیات پیش از شروع عملیات ترفیع گنبد مطهر و لاغرسازی ستونهای حرم مطهر خاطرنشان کرد: بنده و جمعی از همکاران بعد از قبول مسئولیت در ستاد بازسازی عتبات عالیات استان کرمان، تصمیم گرفتیم فعالیتی برای بازسازی عتبات عالیات توسط مردم کرمان انجام پذیرد و به همین منظور یکی از پروژه‌ها مدنظر را انتخاب کردیم.

وی یادآور شد: بعد از بررسیهای مختلف و مشورت با کارشناسان متوجه شدیم که طرح ترفیع گنبد مطهر از سالهای گذشته در دستور کار عتبه قرار داشته اما بنا به دلایل فنی عملیاتی نشده است.

رئیس ستاد بازسازی عتبات عالیات کرمان با بیان اینکه طرح ترفیع گنبد حرم امام حسین(ع) با موافقت تولیت حرم سید الشهدا(ع) به ستاد بازسازی عتبات عالیات و مردم کرمان واگذار شد، افزود: بعد از دریافت رضایت اولیه تولیت حرم مطهر، کارهای کارشناسی و طراحی توسط مشاوران مجرب و حاذق انجام پذیرفت.

به گفته مهاجری در طرح اولیه از سوی کارشناسان کشورمان مشخص شد که برای نگهداری گنبد جدید، شمع‌هایی باید در کنار ستونها اضافه شود و برنامه‌ریزی لازم برای این منظور ارائه شد.

وی ادامه داد: بعد از مشخص شدن راهکارهای ترفیع گنبد، مسئولان تأکید کردند که از سالهای گذشته به‌دنبال تقلیل و لاغرسازی ستونها نیز بوده‌اند چرا که این موضوع یکی از مشکلات در ایام زیارتی محسوب می‌شود و نزدیکی ستونها به ضریح مطهر امام حسین(ع) مشکلاتی را در ایام پرازدحام برای زائران ایجاد می‌کند.

عدم‌پذیرش طرحهای ایتالیاییها و فرانسویها

رئیس ستاد بازسازی عتبات عالیات کرمان خاطرنشان کرد: در طرح ترفیع گنبد حتی ایتالیایی‌ها و فرانسوی‌ها هم طرحهایی را پیش از ما ارائه داده بودند اما سرانجام این توفیق نصیب ما شد.

مهاجری با اشاره به برنامه‌های اجرایی برای ترفیع گنبد مطهر تصریح کرد: این بنا قدیمی است و بیش از یک هزار سال قدمت دارد چرا که تاریخچه آن به زمان آل بویه بازمی‌گردد همچنین آب تا یک و نیم متری کف حرم بالا آمده و فشارهای جانبی که از سوی صحن انجام شده و طولانی بودن عمر بنا و دیواره‌ها مشکلاتی را در پی داشت.

سردارسلیمانی-حسن پلارک-علی مهاجری-کربلا-عملیات حفاری وبازسازی حرم امام حسین

علی مهاجری -درحال توضیح برای سردارقاسم سلیمانی،رئیس ستادبازسازی عتبات (حسن پلارک)هم پُشت سرسردارسلیمانی-حرم امام حسین(ع)

مهاجری گفت: گروه مشاوران ما در این طرح از نخبگان کشور محسوب می‌شوند و در ساخت سدها و برج میلاد فعالیت داشته‌اند که از توانایی و نظرات آنها برای ترفیع گنبد مطهر و لاغرسازی ستونها به همراه استحکام دیواره‌ها به نحو احسن بهره گرفتیم.

آغاز عملیات اجرایی طرح ترفیع گنبد مطهر و لاغرسازی ستونها

مدیر اجرایی طرح ترفیع گنبد حرم مطهر امام حسین(ع) و لاغرسازی ستونهای حرم مطهر گفت: کار و مطالعات بعد از مشاوره‌ها به سرعت شروع شد و نهایتاً عملیاتی شد؛ اواخر سال ۱۳۹۳ تجهیز کارگاه انجام گرفت و در سال ۱۳۹۴ نیز تمام فعالیتها برای ترفیع گنبد مطهر امام حسین(ع) و لاغرسازی ستونها به همراه استحکام یابی دیواره‌ها آغاز شد.

ابتدا در ستون اول که در باب‌الراس قرار داشت و فاصله آن یک متر و ۷۰ سانتی متر از ضریح بود فعالیت را آغاز کردیم.

لاغرسازی و تقلیل ۶۰درصد از هر ستون

وی درباره میزان لاغرسازی ستونها و تاثیرگذاری آن گفت: در این طرح ۶۰ درصد از این ستون را لاغر می‌کنیم یعنی فاصله یک متر و ۷۰ سانتی متری از ستون نزدیک به ضریح است را به بیش از چهار متر رسانده‌ایم؛ حدوداً در همه ستون‌ها بیش از دو متر و نیم به فضای موجود اضافه می‌شود.

وزن ۱۲۰۰تنی گنبد 

مدیر اجرایی طرح ترفیع گنبد حرم مطهر امام حسین(ع) و لاغرسازی ستونهای حرم مطهر تاکید کرد: کار حساس و سختی را در حال انجام هستیم؛ گنبد موجود ۱۲۰۰ تن بار دارد و وزن موجود روی این ستون‌ها است؛ در هر صورت این بنای خسته باید ترمیم، مرمت و مقاوم سازی و لاغر سازی شود؛ یعنی لاغرسازی و استحکام بخشی دیواره‌ها در گنبد نیز تاثیرگذار است و همه این فعالیتها به یکدیگر بستگی دارد بنابراین با نظم، دقت و کارشناسی در حال فعالیت هستیم.

آزمایش خاک تا عمق ۲۶متری

مدیر اجرایی طرح ترفیع گنبد حرم مطهر امام حسین(ع) و لاغرسازی ستونهای حرم مطهر تصریح کرد: در پروژه لاغرسازی و تقلیل ستونها کارها بسیار با دقت و مطالعاتی انجام شده و حتی خاک تا عمق ۲۶ متری ستونها نیز مورد آزمایش قرار گرفته و هیچ مشکلی وجود ندارد.

مهاجری متذکر شد: در گذشته ستونها از آجر بوده اما در حال حاضر برای ساخت ستونهای جدید از بتن استفاده شده و مقاومت آن «دو تن بر یک سانتی‌مترمربع» است که بتن خودمتراکم محسوب می‌شود و دارای ترکیبات ویژه و ضد انفجار است.

نصب شمع در اعماق زمین برای مقاوم‌سازی

وی ادامه داد: برای اینکه پایه‌های ستون ضریح مطهر امام حسین(ع) رها نشود تا بار اضافه بر آن قرار بگیرد، شمع‌هایی را در اعماق زمین نصب کرده و محکم‌کاری می‌کنیم تا ریشه و پایه ستونها نگهداری شده و بر جای خود بایستند ضمن اینکه این کار مهم را به صورت زوج انجام می‌دهیم.

مدیر اجرایی طرح ترفیع گنبد حرم مطهر امام حسین(ع) و لاغرسازی ستونهای حرم مطهر درباره نحوه شمع زدن در ستونها و مقاوم سازی طرح توضیح داد: با دستگاههای حفاری اطراف ضریح را کنده و شمع‌کاری می‌کنیم؛ این شمعها را در عمق چهار متری زمین فرو می‌بریم که البته این کار در فواصل ۵۰ سانتی‌متری به‌صورت منظم و به وسیله کابلهای کشی که در تاج سدها به کار می‌رود به یکدیگر دوخته شده که در پایان کار به وضوح مشخص می‌شود که چهار طرف ستون به یکدیگر دوخته شده است.

بتن‌ریزی برای نگهداری ستونها

مهاجری ادامه داد: گودال تمامی این شمع ها با بتن مسلح شده پُر شده است به‌گونه‌ای که حتی اگر ستونها هم کمی سست شود به‌دلیل اقدامات صورت گرفته، ضریح سر جای خودش قرار خواهد گرفت.

مهاجری گفت: در سال ۱۳۹۰ که برای کار مطالعاتی خاک و جنس آن به حرم مطهر امام حسین(ع) آمدیم، دستگاههای اسکن خاک و زمین را با خود به این محل حمل کردیم و تا عمق ۳۵ متری زمین درون آن را به‌صورت علمی مورد بررسی قرار دادیم.

پیکر امام حسین(ع) در عمق ۷ متری ضریح مطهر

مدیر اجرایی طرح ترفیع گنبد حرم مطهر امام حسین(ع) و لاغرسازی ستونهای حرم مطهر گفت: این دستگاه اسکن که با پرتوهای اشعه ایکس کار می‌کند فعالیتی همانند رادیو گرافی دارد و تمام موضوعات داخلی زمین را به ما نشان می‌دهد اما چون مدنظر ما عمق ۱۵ متری زمین بوده به همین دلیل تا این عمق را اسکن کردیم.

دستگاه هم ازکارافتاد!

اما  دستگاه اسکن تا عمق بیش از ۶ متر را در زیر ضریح بیشتر به ما نشان نداد و بعد از تعجب و سؤالات متفاوت متوجه شدیم که بدن مطهر حضرت سیدالشهدا(ع) در عمق بین ۶ تا ۷ متری زمین قرار دارد و این نیز نکته‌ای قابل تفکر و زیبا به حساب می‌آید.

مهاجری با اشاره به بررسیهای ابتدایی برای خاک اطراف ضریح مطهر حرم امام حسین(ع) یادآور شد: وقتی که خاک اطراف ضریح را بررسی کردیم و به عمق ۱۱.۵(یازده ونیم) متری زمین رسیدیم، متوجه شدیم که نوع خاک و بوی آن در متراژهای مختلف عمق زمین متفاوت است؛ این تفاوت به‌گونه‌ای بود که خاک‌های نزدیک بدن مطهر حضرت سیدالشهدا(ع)، عطر و جنسی متفاوت با خاک‌های دیگر نقاط به‌دست آمده داشت.

تغییر رنگ خاک نزدیک پیکر امام حسین(ع) در روز عاشورا

وی اظهار کرد: مقداری از خاک نزدیک پیکر مطهر سیدالشهدا(ع) را به آزمایشگاهی در کرمان منتقل کردیم اما سه سال پیش و در ایام عاشورا این خاک به رنگ قرمز درآمد و فردای آن روز هم به رنگ سابقش بازگشت که البته این موضوع مهم و بسیار جالب در سالهای گذشته و سال جاری هم تکرار شده است.

مدیر اجرایی طرح ترفیع گنبد حرم مطهر امام حسین(ع) و لاغرسازی ستونهای حرم مطهر در زمینه طرح لاغرسازی ستونها توضیح داد: مقداری از ضخامت ستونها را که لازم بود، برش زده و با میلگرد و بتن آن را مسلح کرده‌ایم؛ در آینده هم همین کار را انجام خواهیم داد.

بخشی از آجرها برداشته شده و شمعها و سر شمع بر روی آن به‌صورت شبکه‌ای نصب شده و سپس بتن‌ریزی انجام می‌شود.

علی مهاجری-مدیراجرای -بازسازی حرم امام حسین -کربلا-درکنار-آیت الله محمدی گُلپایگانی-رئیس دفترمقام معظم رهبری

وی اظهار کرد: برای اینکه بتوانیم دو تن بار موجود را در یک سانتی‌متر مربع نگهداری کنیم «پی و ستون» خاصی را به همین منظور طراحی کردیم در حالی که این امر در گذشته یک تن بار در یک سانتی‌متر بود.

مدیر اجرایی طرح ترفیع گنبد حرم مطهر امام حسین(ع) و لاغرسازی ستونهای حرم مطهر افزود: البته هم‌اکنون ۴۰ سانتی‌متر بتن‌ریزی به همراه شبکه آرماتوربندی و میلگرد به همراه بخشی از ستونهای باقی‌مانده قبلی کفایت می‌کند.

حفظ میراث قدیمی در پروژه لاغرسازی ستونها

مهاجری یادآور شد: اگر می‌خواستیم تمامی ستونها را به‌صورت کامل لاغر کنیم، می‌توانستیم براحتی به ستونی در ابعاد ۷۰ در ۷۰ برسیم اما اصل را بر‌ آن گذاشتیم که میراث قدیمی این ستون‌ها حفظ شود.

اضافه‌شدن فضای زیارتی با لاغرسازی ستونها

وی خاطرنشان کرد: تلاش داریم ستون قطور قبلی با آن فضا،‌ دیوار، درها و پیکرها حفظ شود و البته از طرفی با لاغرسازی به‌صورت کارشناسی فضای زیارتی هم برای زائران اضافه شود که تاکنون توفیقات زیادی کسب شده است.

مدیر اجرایی طرح ترفیع گنبد حرم مطهر امام حسین(ع) و لاغرسازی ستونهای حرم مطهر گفت: با لاغرسازی این ستون تلاش داریم تا حدودی گرفتاری، درگیری و مشکل ازدحام زائران در ایام پرازدحام سال را حل کنیم.

لاغرسازی دو متر و هشتاد سانتی‌متری ستونها

مهاجری در توضیح بیشتر درباره نحوه لاغرسازی ستونهای حرم مطهر (کنار ضریح) متذکر شد: در ابتدا قرار بود یک متر از هر ستون را لاغر کنیم اما با اقدامات انجام شده و براساس فضای موجود همچنین کسب اجازه از تولیت حرم مطهر امام حسین(ع) تقلیل و لاغرسازی ستونها به ۲ متر و ۸۰ سانتی‌متر رسید.

وی درباره اینکه با لاغرسازی تعداد زائران بیشتری می‌توانند در فضای حرم مطهر به زیارت بپردازند، تصریح کرد: این تعریف که پس از تقلیل ستونها در مجموع ۹ متر فضای فیزیکی ستون‌ها باز شده و می‌توانند تعداد زائر بیشتری علاوه بر زائران دیگر در اطراف ضریح مستقر شوند آنچنان معنا ندارد چرا که پروژه لاغرسازی ستونها توانسته گره کوری را باز کرده و تراکم جمعیت بالا را در ایام ازدحام جمعیت و فشار زیاد زائران در پشت ضریح کاهش دهد اما بهتر است تعداد آن را ذکر نکنیم.

انجام ۵۰درصد پروژه لاغرسازی ستونها

مدیر اجرایی طرح ترفیع گنبد حرم مطهر امام حسین(ع) و لاغرسازی ستونهای حرم مطهر تصریح کرد: در حال حاضر حدود ۵۰ درصد پروژه لاغرسازی ستون‌ها انجام و از ۴۸ متر مساحت اشغال شده قبلی ضریح توانسته‌ایم ۲۶ متر آن را آزاد کنیم که این اقدام برای حضور تعداد بیشتری از زائران در اطراف ضریح اقدامی حیاتی محسوب می‌شود و باعث شده یک گره کور را باز کند.

نصب پنجره‌ای شبیه به پنجره فولاد امام رضا(ع)

بازدید «رئیسی» از پروژه مقاوم‌سازی حرم امام‌حسین (ع)

زمان‌بندی ۶ماهه برای لاغرسازی هر ستون

مهاجری یادآور شد: کارهای مرتبط با هر ستون بیش از ۶ ماه زمان خواهد ‌برد ضمن اینکه اقدامات جدید نظیر اصلاحات صورت گرفته در سقفها نیز بر تعهد قبلی ما مبنی بر تقلیل ستونهای اطراف ضریح مطهر امام حسین(ع) به درخواست تولیت حرم مطهر افزوده شده است.

گنبد مطهر حرم سیدالشهدا(ع) روی قوسها قرار دارد در حالی که سایر گنبد حرمهای بقاع متبرکه روی ستونها قرار دارند که این امر مهمترین تفاوت این گنبد با سایر گنبدها است؛ یعنی این گنبد مطهر بر روی قوسها قرار داشته و سپس بار گنبد به ستونها منتقل می‌شود بنابراین باید برای ترفیع به استقامت ستونها، دیواره‌ها و قوسها توجه ویژه‌ای شود.

مدیر اجرایی طرح ترفیع گنبد حرم مطهر امام حسین(ع) و لاغرسازی ستونهای حرم مطهر درباره تاریخچه گنبد و راهکارهای در حال انجام تصریح کرد: قوسها در دیوارها و سقف‌ها آجری قرار دارد که این اقدام با استفاده از الوار و چوب در دوران قدیم انجام شده به طوری که اساتید قدیمی این الوار و چوبها را بر روی یکدیگر قرار داده و قوس ایجاد می‌کردند.

۱۸ چوب الوار در ابعاد ۵۰ در ۵۰ روی هم چیده شده که این کار توانسته قوسی را ایجاد کند و این کار کارشناسی و مناسب است.

وزن گُنبد ۱۲۰۰ تن

تمامی الوار و چوبهای زیر گنبد مطهر توسط موریانه خورده شده به‌گونه‌ای که در ابتدای آغاز به کار پروژه ترفیع گنبد متوجه شدیم که سوراخهایی به عمق سه متر در این قوسها ایجاد شده و مجموعه گنبد با احتساب پشت بام حرم مطهر که وزنش ۱۲۰۰ تن است تاکنون به شکل معجزه‌آسایی فرو نریخته است که این به معنی معجزه خداوند محسوب می‌شود و برای هیچ کارشناسی چنین استقامت و ایستادگی قابل تصور نیست./۱۹ بهمن ۱۳۹۵تسنیم

خبرگزاری فارس: نیکدل: وجود آب در عمق 1.6 متری کف حرم/ ساخت کتبیه‌ و درج نام 141 شهید بر روی آن/ پایان طرح یا حسین و آغاز 2 ابر پروژه جدید
حمیدنیکدل -معاون اجرایی ستاد بازسازی عتبات عالیات کربلا : وقتی به عمق یک متر و ۶۰ سانتی متری زمین در زیر سنگ‌های کف حرم مطهر سید الشهدا می‌رسیم به آب برخورد می‌کنیم که البته نشان دهنده بالا بودن سطح آب در کف حرم مطهر بارگاه مطهر است که دیدن این صحنه بسیار جالب و نشانه ای از عظمت خداوند است.

نیکدل اظهار داشت: برای اینکه آب بالا آمده کف حرم مطهر به سنگ‌های جدید النصب آسیبی نرساند حدود ۶۰ سانتی متر قلوه سنگ را در کف زمین خاک‌برداری شده ریخته و سپس کانال تهویه آب به ابعاد ۴۰ در ۴۰ سانتی متر دور تا دور حرم در کنار دیوارهای داخلی و خارجی با آجر معمولی همراه با نصب درپوش بر روی این کانال‌ها اجرایی شد ضمن اینکه ابتدا و انتهای این کانال هم به پشت بام برده شده و دستگاه‌های دمنده و مکنده هوا به آن متصل شد تا هوا را به جریان انداخته و کف حرم مطهر رطوبت نداشته باشد که بر روی سنگ دیوار و کاشی تاثیری باقی بگذارد.

 اسامی ۱۴۱ شهید کربلا  درحرم امام حسین

وی افزود: سنگ‌های کتیبه‌ای که حدفاصل ارتفاع ۲ متری تا ۳ متری دیوار قرار است نصب شود دارای اسامی ۱۴۱ شهید کربلا است که این اسامی بر روی آن حکاکی شده است./۲۸مرداد۱۳۹۵فارس

توضیح مدیریت سایت-پیراسته فر:آنچه که درکتیبه(روی سرضریح ۷۲ تن) مشاهده می شود۴۰نام قسمت مردانه است که احتمالاً به همین تعدادآن طرف-زنانه-بایدباشد که می شود۸۰نام .واماماجرای اسامی «۱۴۱»چیست؟ بگذاریم وبگذریم.

خبرگزاری فارس: از ساخت صحنی به نام عقیله بنی‌هاشم در کربلا تا گل‌هایی که عاقبت به‌ خیر شدند

آب همچنان جاریست از حرم عباس به حرم حسین(ع)

وقتی کنار ضریح آقا را کنده بودیم (در قسمت شهدای ۷۲ تن) مسیر حرکت آب‌های زیرزمینی را دیدم و مشخص شد که آب‌های زیر زمینی از سمت حرم حضرت عباس(ع) به سمت حرم امام حسین(ع) در حرکت است. وقتی می‌خواستیم لوله‌هایی را در این بخش کار بگذاریم یکی از مهندسان ما برای نصب لوله به گودال پر از آب دور ضریح (بخش شهدای ۷۲ تن) رفت و ما می‌دیدیم که هر وقت می‌خواهد کلنگ را برای کندن بزند زیر آب می‌رود و بالا می‌آید، بعد از مدتی کار کردن به او گفتیم که بیا بیرون خسته شدی تا کس دیگری وارد گودال شود اما او قبول نکرد و وقتی کار تمام شد و از گودال بیرون آمد گفت هر بار که زیر آب می‌رفتم به نیت غسل و طهارت زیر آب می‌رفتم و حیفم می‌آمد که از گودال بیرون بیایم.

حمید نیکدل، مدیر اجرایی ستاد کربلای معلی که از سال ۸۸ تاکنون در ستاد بازسازی عتبات عالیات مشغول خادمی اهل بیت(ع) بوده و در پروژه‌های بزرگی مانند تعویض ضریح مطهر امام حسین(ع) به طور مستقیم حضور داشته است، در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)به بیان خاطرات و تجربه‌های حضور خود در جوار قبر مطهر امام حسین(ع) پرداخت و به سؤال‌های مطرح شده پاسخ داد./۲۲ ارديبهشت ۱۳۹۵ 

***

اولین بارچه کسی برای امام حسین مرقدساخت وچه کسی خراب کرد؟

تاریخچه حرم امام حسین

اولین آرامگاه برقبر امام حسین رامختار بن ابوعبید ثقفی در سال ۶۵ قمری  ساخت 

*در روز ۱۳ محرم الحرام سال ۶۱ هجری و سه روز پس از واقعه عاشورا قبیله بنی اسد که در نزدیکی کربلا زندگی می کردند تحت نظارت حضرت سجاد پیکر امام حسین(ع) و اصحابش را به خاک سپردند .

تاریخچه ساخت حرم امام حسین (ع)

اولین بار

*در سال ۶۵ هجری به دستور حاکم آن زمان عراق مختار ثقفی اولین بنا به صورت یک مسجد آجری برروی مرقد مطهر حضرت امام حسین ساخته شد و همچنین روستایی در آن منطقه بنا گردید که این هسته شکل گیری شهر کربلا شد.

*در سال ۱۷۱ هجری به دستور هارون خلیفه عباسی شهر کربلا از جمله بنای اصلی مرقدحضرت عباس وامام حسین(ع)  تخریب گردید.

*در سال ۱۹۸ هجری مامون عباسی برای نزدیک شدن به طرفدران اهل بیت و کم کردن مشکلات ناشی از قتل برادرش امین اقدام به بازسازی مجدد حرم امام حسین(ع) کرد.

*در سال ۲۳۲ هجری متوکل عباسی که کینه شدیدی نسبت به اهل بیت داشت چهار بار اقدام به تخریب مرقد امام حسین(ع) کرد.

*در سال ۲۴۸ هجری مرقد امام حسین(ع) توسط منتصر عباسی بازسازی و گسترش داده شد وبرای راهنمایی زوار یک ستون بلند در صحن حرم ساخته شد.

*در سال ۲۷۱ هجری حسن علوی پادشاه طبرستان و دیلم کار توسه حرم مطهر حضرت امام حسین(ع) را برعهده گرفته واقدام به ساخت مضجع بزرگ وگسترش حرم کرد و پس از مرگ وی برادرش محمد علوی در سال ۲۸۰ با ساخت ایوان ویک گنبد بزرگ و دو ایوان و دیواری دور حرم وخانه های ساکنین کربلا کار ساخت را به پایان رساند.

*در سال ۳۶۸ هجری عمران بن شاهین از حاکمان جنوب عراق حرم مطهر را بار دیگر بازسازی کرد.

*بین سالهای ۳۶۹ تا ۳۷۲ هجری به دستور عضد الدوله دیلمی کار بازسازی و گسترش و ساخت حرمین امام حسین(ع)و حضرت اباالفضل العباس(ع)آغاز گردید.

*از سال ۷۴۰ تا ۷۹۰ هجری در دوره سلاطین آل جلایر بازسازی وساخت بنای اصلی و کنونی حرمین مطهر امام حسین(ع) و حضرت عباس(ع) انجام شد.

*در سال ۱۹۸۰ میلادی مسیر بین الحرمین و دیوار حرمین مطهر ساخته شد.

بین الحرمین-کربلا بین الحرمین-مسقف

اولین تخریب قبرامام حسین

منصور دوانیقی، دومین خلیفه عباسی، در سال ۱۴۶ قمری این مرقد را تخریب کرد. شعری در این مورد گفته : بنای محکم ساختند بر قبر حسین، که بر آن قبه‌ای بود و دارای سقف بود تا پناهگاه جماعت شود، سپس منصور را کینه دیرین وادار کرد پس از نتیجه همان کینه‌ها آن بنا را تخریب کند (مدرس، محمدباقر، شهر حسین علیه‌السلام، قم، دارالعلم، ۱۳۸۰ش ، ص۱۹۱).

تخریب دوم، به دستور هارون الرشید (دوره حکومت: ۱۷۰ تا ۱۹۳)، درخت سدری که بر مرقد سایه افکنده بود، از ریشه کنده شد، بنای قبر تخریب شد و زمین آن شخم زده شد (شیخ طوسی، محمد بن حسن، الامالی، قم، دارالثقافه، ۱۴۱۴ق. ص ۳۲۵).

سومین بار متوکل عباسی (دوره حکومت: ۲۳۲ تا ۲۴۷) مرقد امام حسین را در سال ۲۳۶ قمری تخریب کامل کرد.

متوکل در ویران‌سازی قبر کاری کرد که در آینده هیچ کس قادر به طرح هیچ ادعایی درباره وجود قبر امام حسین نباشد. پس از تخریب، زمین را کاملاً شخم زد و آب زیادی بر آن جاری ساخت که همه چیز را با خود برد (مدرس، محمدباقر، شهر حسین علیه‌السلام، قم، دارالعلم، ۱۳۸۰ش ، صص ۲۰۷- ۲۰۶).

 متوکل سپس در آن زمین‌ها زراعت کرد تا هیچ اثری از آن باقی نماند ( اخبار الدولهْ العباسیه، ترجمه عبدالعزیز دوری، ص ۳۶۵). جلال‌الدین سیوطی می‌نویسد:

متوکل در سال ۲۳۶ هجری دستور تخریب قبر حسین و بناهای اطرافش را صادر کرد و دستور داد تا همه زمین را شخم بزنند و بذر بکارند (جلال‌الدین سیوطی، تاریخ الخلفاء، ص ۳۴۷).

مجلسی شعری در این مورد نقل کرده  است: به خدا قسم اگر بنی امیه پسر دختر پیامبر خدا را در حالی که مظلوم بود به قتل رسانیدند. پسران پدر او (یعنی بنی عباس) نظیر آن عمل را انجام دادند و به جان تو قسم که قبر امام حسین را خراب کردند. بنی عباس متأسف بودند که چرا در قتل امام حسین مشایعت از بنی امیه نکردندحتی  به جستجوی استخوان‌های آن حضرت رفتند (مجلسی، محمد باقر، زندگی حضرت امام حسین علیه‌السلام، ترجمه جلد۴۵ بحارالانوار، مترجم محمدجوادنجفی، تهران، اسلامیه، چاپ سوم، ۱۳۶۴ش. ص ۳۸۷).

مُتَوکِّل عَبّاسی، ابوالفضل جعفر بن معتصم (۲۰۶-۲۴۷ق)، دهمین خلیفه عباسی و دشمن سرسخت اهل بیت رسول الله(ص)بود. او ۱۵ سال حکومت کرد.

جعفر بن معتصم، در سال ۲۰۶ قمری در فم الصلح نزدیک واسط عراق متولد شد.

پس از درگذشت  برادرش-واثق- در سال ۲۳۲ قمری، جعفر بن معتصم از سوی سرداران ترک و بزرگان دولت عباسی به خلافت برگزیده شد و به پیشنهاد احمد بن ابی داود، المتوکل علی الله خوانده شد. این اولین بار در تاریخ اسلام بود که ترکان در تعیین خلیفه دخالت کردند و موفق شدند شخص مورد نظر خود را خلیفه کنند.

متوکل عباسی سه فرزندش، محمد(منتصر)، ابوعبدالله و ابراهیم را ولیعهد کرد و بخش‌هایی از سرزمین‌های اسلامی را به آنها سپرد. محمد با لقب منتصر، ولیعهد خلیفه عباسی شد، ابوعبدالله با لقب معتز، ولیعهد منتصر و ابراهیم با لقب مؤید، ولیعهد معتز شد.

حکومت مصر و مغرب به منتصر، خراسان و عراق عجم به معتز و شامات و ارمنستان و آذربایجان به مؤید سپرده شد. با این حال این سه در سامرا ساکن بودند و نمایندگانی از سوی متوکل برای اداره سرزمین‌های اسلامی فرستاده شدند

ابن اثیر نوشته است: «گفته اند منتصر در کشتن پدرش با جماعتی از فقیهان مشورت کرد و آنان را از مذهب وی و کارهای زشت او آگاه ساخت و آنان کشتن او را تجویز کردند.»

چگونگی قتل متوکل

متوکل، شبى که در بزم شراب در کاخ حکومت به مستى فرو رفته بود، با نقشه قبلى فرزندش «منتصر» و با همکارى ترکان، همراه وزیرش «فتح بن خاقان» کشته شد (شوال ۲۴۷) و منتصر به خلافت رسید. (۱)
ماجراى قتل متوکل بدین ترتیب بود که وى ندیمى داشت بنام «عباده مخنّث». عباده در مجلس متوکل متکّایى روى شکم خود زیر لباسش مى بست و سر خود را که موهایش ریخته بود، برهنه مى کرد و در برابر متوکل به رقص مى پرداخت و آوازه خوانان همصدا چنین مى خواندند: «این مرد طاسِ شکم گنده آمده تا خلیفه مسلمانان شود» و مقصودشان از این جمله «على»(ع بود. متوکل نیز شراب مى خورد و خنده مستانه سر مى داد. در یکى از روزها که عباده طبق معمول به همین کیفیت مسخرگى مى کرد، منتصر در مجلس حاضر بود. وى از دیدن این منظره ناراحت شد و با اشاره، عباده را تهدید کرد.
عباده از ترس ساکت شد. متوکل پرسید: چه شده؟ عباده برخاست و علت را بیان کرد. در این هنگام منتصر بپا خاست و گفت: اى امیر المومنین! آن کسى که این شخص اداى او را در مى آورد و مردم مى خندند، پسر عموى تو و بزرگ خاندان تو است و مایه افتخار تو محسوب مى شود. اگر خود مى خواهى گوشت او را بخورى بخور، ولى اجازه نده این سگ و امثال او از آن بخورند. متوکل با تمسخر، به آوازه خوانان دستور داد که همصدا این شعر را بخوانند:
«غار الفتى لابن عمّه … راس الفتى فى حِرِ امّه»
( این جوان به خاطر پسر عمویش به غیرت در آمد.
سر این جوان در… مادرش باد!) (۲)
به دنبال این قضیه بود که منتصر با نقشه قبلى با همکارى ترکان پدر را به قتل رساند. (۳)

پی نوشت: (۱). مسعودى، همان کتاب، ج ‏۴، ص ‏۲۸؛ حاج شیخ عباس قمى، تتمه المنتهى، ص ۲۳۸.
(۲). ابن اثیر، الکامل فى التاریخ، ج‏۷، ص ‏۵ – ۶؛ امام هادى ، ص ‏۶۳.

مدت خلافت متوکل  ۱۴ سال و ۱۰ ماه بود که درسن  ۴۱ سالگی مُرد

خلافت منتصر
فردای آن روز که متوکل را کشتند(۲۴۷ق) احمد بن خصیب نامه ای بر فرماندهان و سپاهیان و نویسندگان خواند که از جانب منتصر نوشته شده بود. مضمون نامه این که «فتح بن خاقان متوکل را کشت و من به جرم قتل او، وی را کشتم.» حاضران با منتصر بیعت کردند (شوال دویست و چهل و هفت). وی بر خلاف متوکل، رفتاری نیکو داشته است. آنان را امان داد. فدک را به فرزندان امام حسن و امام حسین (ع) برگرداند. مردم را به زیارت قبر سیدالشهدا و علی (ع) امر کرد.

بازسازی قبرامام حسین(ع)بعداز۱۱سال تخریب

 منتصر عباسی،  در دوران خلافتش مرقد جدیدی برای امام حسین ساخت.

منتصر عباسی  بر اهل بیت پیامبر رئوف و مهربان بود.

منتصر زیارت امام حسین علیه السلام را آزاد کرد 

او دستور داد فدک را به اولاد امام حسن و امام حسین (ع) رد کردند و اوقاف آل ابی طالب را آزاد کرد؛

منتصر دستور داد کسی متعرض شیعیان امیرالمؤمنین علی(ع) نشود، و برای علویین و علویّات مدینه اموالی فرستاد تا میانشان تقسیم شود

منتصر ترکان را دشمن می داشت و می گفت اینان کشندگان خلفایند. ترکان چون چنین دیدند قصد کشتن او کردند و سی هزار دینار به ابن طیفور پزشک دادند تا او را با ابزاری زهرآلود کشت. مرگ او در ربیع الآخر سال دویست و چهل و هشت در سن بیست و شش سالگی رخ داد.(پدرش-متوکل-رانیزترکان کشته بودند!)

مدت خلافت منتصر ۶ ماه وعمروی ۲۶ سال بوده است.

خدمات دیلیمان به کربلا

در زمان سلطان الدوله دیلمی، هنگامی که حرم مطهر دچار آتش سوزی شد، وزیر شیعی این پادشاه، ابو محمد حسن بن فضل معروف به ابن سهلان رامهرمزی، به تعمیر آن اقدام کرد. او در ۴۰۷ تا ۴۱۲ ق به بازسازی و نوسازی حرم مطهر، رواق ها و گنبد آن پرداخت. ابن بطوطه این بنا را در ۷۲۷ ق به چشم خود دیده و در سفرنامه اش توصیف کرده است. او هم چنین دیوار و قلعه محکمی برای شهر ساخت تا امنیت مردم را از هجوم دشمن تأمین کند. این دیوار دروازه های آهنی سنگینی داشت. اما جریان آتش سوزی حرم در آن سال، به سبب افتادن دوشمع از شمع های حرم برروی فرش ها بود که آتش به سرعت به پرده ها و رواق ها و گنبد سرایت کرد و تنها دیوارهای حرم و بخشی از حرم و مسجد عمران بن شاهین از تخریب در امان ماند.

 

عصر سلجوقبان و بازسازی حائر حسینی

 

در عصر سلاجقه، به هنگام حکومت سلطان ملک شاه سلجوقی، به سال ۴۷۹ ق وزیر شیعی او، مجدالملک براوستانی، دیوار اطراف حرم یا حائر حسین را بازسازی کرد. او به همراه سلطان ملک شاه به زیارت آن حضرت رفت و آن خدمت را انجام داد. در این دوران یکی از شورشی ها به نام خفاجه به سال ۴۸۹ ق کربلا را دست خوش تاخت و تاز قرار داد، حرم حسینی را غارت کرد و زائران را به قتل رساند. سیف الدوله، فرمانروای حلب و مؤسس سلسله حمدانیان، که نقش مؤثری در جهاد با بیزانس و مسیحیان در آزاد سازی بیت المقدس ایفا کرد، شخصاً با سپاهیانش به کربلا آمد و پس از محاصره خفاجه، او را به قتل رساند و امنیت مردم را برقرار و خسارت و زیان های وارده به شهر و حائر حسین را جبران کرد.

در دوران خلیفه الناصرالدین الله عباسی، وزیر شیعی او مؤید الدین محمد قمی، بنایی را که ابن سهلان ساخته بود تزیین و بخشی از آن را در ۶۲۰ ق تعمیر کرد. او صندوق چوبی بر روی قبر قرار داد و آن را با پارچه های زیبا و حریر پوشاند و دیوارهای حرم و رواق ها را با چوب ساج تزیین کرد.

 

آنچه را که امروز به‌عنوان بنای اصلی آرامگاه امام حسین (ع) در کربلا وجود دارد، به دوره‌ی آل بویه متعلق می‌دانند. در آن زمان به‌دستور عضدالدوله دیلمی، ساخت بنای آرامگاه امام حسین (ع) در سال ۳۶۷ هجری قمری شروع شد و چهار سال زمان برد تا کامل شود.

اگرچه از آن زمان تا کنون تغییرات زیادی در تزیینات داخلی و خارجی حرم انجام شده و بارها مورد تعمیر و تغییر قرار گرفته است و یک‌بار هم به‌دلیل آتش‌سوزی خسارت‌های بسیاری به بنا وارد شد، اما ساختمان اصلی را همان بنایی می‌دانند که در آن دوره ساخته شد.

سلطان اویس،درسال ۷۶۷ ق مؤسس سلسله‌ی جلایریان، از جمله کسانی بود که در بازسازی و تعمیر حرم امام حسین (ع) نقش پررنگی داشت. دو فرزند او به نام‌های سلطان حسین و سلطان احمد نیز در این بازسازی نقش داشتند.

نقش ایرانی‌ها در بازسازی حرم سیدالشهدا 

پادشاه‌های صفوی نقش مهمی در افزودن تزیینات به حرم امام حسین (ع) داشتند.

نادرشاه از کسانی بود که در بازسازی و تزیین بارگاه امام حسین (ع) نقش داشت.

 آغامحمدخان دستور نوسازی گنبد و تذهیب آن را داد.

 فتحعلی‌شاه هم ویرانی‌های بنا براثر حمله‌ی وهابی‌ها را تعمیر کرد.

ناصرالدین‌شاه هم طلاکاری گنبد تجدید شد.

پادشاهان صفوی، که ترویج کننده مذهب تشیع بودند، در بسیاری از سرزمین های زیر سلطه خویش به تعمیر و ساخت بناهای مربوط به امامان شیعه و امام زاده ها و سادات و تکریم آنان پرداختند. شاه اسماعیل صفوی، مؤسس سلسله صفوی، از کسانی بود که در این راه تلاش زیادی کرد. او در ۹۱۴ ق به تزیین حرم امام حسین(ع) پرداخت.

صندوقی از خاتم بسیار نفیس و گران بها روی قبر مطهر قرار داد و تمامی رواق های حرم را با فرش های گران بهای ایرانی پوشاند و دوازده چلچراغ شیشه ای و طلایی، از جنس طلای خالص، به حرم تقدیم کرد. از جمله کارهای مهم شاه اسماعیل در تزیین حرم، طلا و آینه کاری رواق ها و آرایش حرم با سنگ های مرمر و رخام در ۹۲۰ ق بود که قبل از آن به صورت گچ و آجر بود. او هم چنین دستور داد حاشیه های ضریح را طلاکاری کنند.

 

ساخت ضریح مسی توسط شاه عباس

 

شاه عباس صفوی از دیگر پادشاهان صفوی است که در تزیین حرم اقدام های شاه اسماعیل را تداوم بخشید. او ضریح مسی بر قبر مطهر ساخت و آن را با پرده های حریر قیمتی پوشاند. گنبد حرم را از قسمت نمای خارجی نوسازی کرد و از داخل نیز با کاشی های زیبا به آن زینت داد. مال فراوانی در اختیار متولی و خادمان حرم قرار داد و صندوق زیبایی بر قبر مطهر نصب کرد که تاکنون باقی است.

 

ساخت ایوان «صافی صفا»توسط شاه صفی

 

شاه صفی نیز ضمن زیارت حرم، دستور داد مسجد پشت سر را توسعه داده، رواق شمالی را بنا کردند که به رواق شاه معروف شد. هم چنین به دستور او دیوار صحن از سمت شمال خراب شد و مساحت آن گسترش یافت. این کار را وزیر شاه صفی به نام قزاق خان بیگلربیگی انجام داد. او در سراسر دیوار شمالی حجره ساخت و مقابل هرحجره ایوانی ایجاد کرد که با کاشی های گران بهایی تزیین شده بود. این ایوان به « صافی صفا » معروف است.

 

شاه سلیمان صفوی در ۱۰۴۸ ق به توسعه مسجد پشت سر و صحن از سمت شمال و احداث رواق شمالی پرداخت.

راضیه سلطان بیگم دختر شاه سلطان حسین نیز هزینه ای برای تعمیر و تزیین ضریح مطهر تقدیم کرد.

 

نادر شاه افشار در ۱۱۳۵ ق بودجه فراوانی برای نوسازی حرم امام حسین(ع) اختصاص داد و خودش کربلا را زیارت کرد و فرمان داد بناهای موجود را تزیین کنند. او هدیه های گران بهایی به گنجینه حرم هدیه کرد.

پادشاهان عثمانی نیز با وجود داشتن مذهب تسنن به مقبره ها توجه ویژه ای داشتند و چون در آن دوران کربلا و دیگر شهرهای عراق زیر سلطه پادشاهان عثمانی بود، آبادانی آن شهر را وجهه همت خود قرار می دادند؛ سلطان سلیمان قانونی پس از زیارت بقعه امام حسین(ع به مرمت و سفید کاری و گچ کاری خارجی گنبد دستور داد. بعدها سلطان مراد سوم عثمانی  ونیز علی پاشا، والی بغداد، را مأمور نوسازی آستانه کرد.

 

 

بازسازی ها و توسعه و تزیین حرم در عصر قاجار صورت گرفت 

 

نخستین اقدام، طلا کردن گنبد به دستور آقامحمد خان قاجار در ۱۲۱۱ ق بود.

دو سال بعد، حرم از سمت شمال توسعه یافت و دیوار حائل مسجد شمالی و روضه برداشته شد. این کار را سید محمد مهدی شهرستانی انجام داد.

در ۱۲۱۶ ق، حرم دست خوش تجاوز و هجوم وهابیان قرار گرفت و ضریح و رواق آن ویران شد و اشیاء نفیس آن به غارت رفت.

اما در ۱۲۱۷ ق حرم از سمت غربی گسترش پیدا کرد و مزار سید ابراهیم مجاب در داخل رواق و شبستان قرار گرفت.

این کار را سید علی طباطبایی صاحب ریاض انجام داد. این دو بزرگوار حرم را از شرق و شمال با ادغام مزار شهیدان و مسجد شمالی و اندکی نیز از سمت جنوب وسعت بخشیدند.

در این دوران محمد حسین خان یزدی، بر اساس کتیبه ای که از خود به جای گذاشته، ظاهراً تعمیراتی را در قبر مطهر انجام داده است. در مقابل چهار گوشه قبر شریف این عبارت دیده می شود: «وافقه الموفق بتوفیقات الدارین ابن محمد تقی خان الیزدی، محمد حسین، سنه ۱۲۲۲ ق».

 

نوسازی بنای فرسوده و پوشش طلای گنبد

 

فتحعلی شاه قاجار نیز در سال های ۱۲۲۷ و ۱۲۵۰ ق به نوسازی بنای فرسوده حرم پرداخت و پوشش طلای گنبد آن را بازسازی کرد. او ضریح نقره ای جدید برای قبر مطهر ساخت و داخل ایوان گنبد را طلا کاری کرد و تمامی آن چه را که وهابیان تخریب کرده بودند، بازسازی کرد.

نماینده شاه در این طرح ابراهیم خان شیرازی بود.

او هم چنین در ۱۲۳۲ ق، فرمان داد تا روی ضریح مسی مرقد، که شاه عباس ساخته بود، ضریح نقره ای بسازند و صندوق خاتم روی مرقد را با چوب ساج روکش کنند. این صندوق را هم آقا محمد خان نصب کرده بود.

 

در این دوران، کربلا دیواری محکم با چهار دروازه داشت:

۱- دروازه بغداد در شمال کربلا

۲- دروازه خیمه گاه در جنوب

۳- دروازه نجف  در مشرق

۴- دروازه حُر در مغرب.

 

ناصرالدین شاه و بازسازی و پوشش طلای گنبد

 

در ۱۲۸۵ ق، ناصرالدین شاه نیز کوشش هایی برای توسعه، ترمیم و تزیین بقعه انجام داد. او خود به زیارت عتبات آمد و شرح کامل این سفر را در سفرنامه عتبات خود نگاشت. وی صحن را از سمت غربی آن توسعه داد و گنبد و بخشی از پوشش طلای آن را بازسازی کرد. هم چنین ایوان بزرگی را در سمت قبله احداث کرد که به نام خود او، ایوان ناصری، مشهور شد. این کار را شیخ عبد الحسین تهرانی انجام داد. در همان دوران داخل حرم تعمیر و حجره های صحن از نو ساخته شد.

 

در ۱۲۹۶ ق احمد معمار نامی بر ایوان بیرونی دیوار رواق غربی، مقابل پنجره فولاد، تعمیراتی انجام داد و بالای پنجره کتیبه ای با این عنوان از خود به جای گذاشت: «عمل اوستاد احمد المعمار ۱۲۹۶ ق».

 ضریح‌های حرم امام حسین (ع) ساخته‌ی دست هنرمندان ایرانی در دوره‌های مختلف بوده است.

آخرین ضریح ساخته‌شده برای این حرم نیز در ایران ساخته شد بعدحمل شده به کربلا.

این ضریح که با ۱۱۸ کیلوگرم طلا همراه نقره و چوب درخت ساج ساخته شده، مانند ضریح قدیمی، ولی از نظر ارتفاع کمی بلندتر است و مساحت آن حدود ۳۴ مترمربع و تعداد پنجره‌های آن ۲۰ باب است. علاوه بر این، بسیاری از تزیینات حرم از جمله آینه‌کاری‌ها هم کار دست هنرمندان ایرانی است.

۱۰باب حرم امام حسین

این بنا ۱۰ ورودی به صحن داخلی با نام‌های «باب القبلهبابالرحمهبابزینبیه-باب الاسلامباب راس‌الحسینبابالسلطانیهبابالسدرهباب الکرامهباب الشهداباب قاضی‌الحاجات -تعبیه شده است.

دو طرف ایوان طلا هم دو مناره‌ی بلند است.

ویژگی منحصربه‌فرد حرم امام حسین (ع) شش‌گوشه بودن ضریح است که براساس روایات گوناگون به‌دلیل وجود قبر حضرت علی‌اکبر (ع) در پایین پای ایشان، حرم این‌گونه ساخته شده است.

ماجرای انتقال قبر حضرت علی وامام حسین(ع) به ایران

 

اما غازان خان و اولجایتو(سلطان محمد خدابنده )، از ایلخانان مسلمان و شیعه مغول، به زیارت کربلا رفته هدیه های فراوانی به آن بقعه و بارگاه تقدیم کردند.

 اولجایتو، که نام مسلمانی اش سلطان محمد خدابنده بود و به شیعه گرایش یافت، قصد آن داشت تا قبر امام  حضرت علی  و امام حسین(ع) را از نجف وکربلا به ایران و پایتخت اش سلطانیه منتقل سازد !حتی گنبد و مقامی در سلطانیه، نزدیک زنجان، بر پا کرد و مکانی را برای دفن جنازه های انتقالی قرار داد. اما عالمان شیعه او را از این کار بازداشتند و حرمت نبش قبر را برای او بیان کردند و او از این تصمیم منصرف شد.سلطان خدابنده که درفاصله شاه اسماعیل دوم وشاه عباس -چهارمین پادشاه صفوی -ازسال ۹۸۵ الی۹۹۶  بمدت ۱۱سال پادشاهی کرد

برچسب‌ها, , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

پاسخ دهید